Linh chi – chi lan hòa hợp, thọ ngang thần tiên

Theo quan điểm của thực vật học hiện đại, chi vốn là loài thực vật ẩn hoa sinh trưởng nhiều năm thuộc họ chi. Nhưng, người Trung Hoa xưa coi nó là thần vật, gọi nó bằng các tên linh chi, thụy chi, tiên chi, thần chi, và đã phát triển ra rất nhiều truyền thuyết thần tiên, ca ngợi ngụ ý cát tường của nó.

Cay co lan chi Linh chi – chi lan hòa hợp, thọ ngang thần tiên

Chi, trước đây được viết là “chi” là hình tượng mọc trên đất của cỏ, sau này thêm bộ “thảo” để phân biệt với trợ từ “chi”. Chi được thần thánh hóa, bắt đầu từ giới đầu gia thuật sĩ, vào khoảng thời đại Tần Hán. Thời Ngụy Tấn Lục Triều, sự thần thánh hóa này đã đạt tới cực điểm. Cuốn “Bão Phác Tử” của Cát Hồng người đời Tấn là tác phẩm điển hình, trong đó có một thiên “tiên dược”, đã miêu tả tường tận chủng loại và công hiệu thần kỳ của chi. Một tác phẩm nổi tiếng khác là “Thần tiên truyện” cũng đã nói về điều đó. Nói một cách khái quát, chi có mộc chi, thạch chi, thảo chi, nhục chi, công dụng kỳ diệu của nó không những có thể giúp thân thể cường tráng mạnh khỏe, trường sinh bất tử, mà còn có thể cải tử hoàn sinh. Những giả thuyết thần tiên của giới Đạo gia thuật sĩ, đã để lại dấu ấn rất sâu sắc trong ý thức quan niệm truyền thống của nước ta, chi cũng trở thành vật cát tường đặc biệt.

Trước tiên, người xưa liên hệ linh chi với sự thịnh vượng phát đạt, cho rằng linh chi xuất hiện chắc chắn là điềm báo quốc gia hưng thịnh, gia đình phát đạt, thiên hạ thái bình; hoặc nói rằng khi gặp được vị vua nhân đức, chính trị trong sạch, mới xuất hiện linh chi. Như vậy được gọi là thụy ứng, rất nhiều động vật, thực vật cát tường đều được gắn thêm tính chất này.

Linh chi là loài cỏ may mắn thần kỳ, nói từ phẩm chất của bản thân cây cỏ, linh chi là loại cỏ thơm nổi tiếng như hoa lan, vì vậy, người ta mới gọi gộp chi lan, thường được dùng để ví với mối giao tình của người quân tử. Đề tài hội họa “quân tử chi giao”, chính là vẽ hình linh chi và hoa lan, sử dụng rộng rãi trong tranh vẽ, dụng cụ gia đình, kiến trúc, văn phòng phẩm, trang phục,…

Sự thần kỳ của linh chi còn ở chỗ nó có công dụng kỳ diệu giúp người ta trẻ mãi không già, cải tử hoàn sinh. Chính vì vậy, linh chi là vật cát tường, ngụ ý chủ yếu của nó dùng để chúc phúc, cầu mạnh khỏe và sống lâu. Nó thường được lấy làm đề tài để chúc thọ, hoặc dùng trong câu đối chúc thọ, hoặc xuất hiện trong thơ chúc thọ, hoặc vẽ thành tranh chúc thọ. Bức vẽ hình linh chi, thủy tiên, trúc và thọ bạch hoặc thiên trúc, thủy tiên, thọ bạch, linh chi, gọi là “Chi tiên chúc thọ”, “Thiên tiên thọ chi”, đều có thể dùng để chúc thọ.

Điều thú vị là, linh chi còn có ngụ ý cát tường trong hoàn cảnh hoàn toàn ngược lại. Tranh cát tường truyền thống có các chủ đề “Lanh lợi bất như si”, “Thông minh lanh lợi bất như si” (thông minh lanh lợi không bằng ngu đần) là bức vẽ hình cây củ ấu, quả vải và linh chi (hoặc thêm củ hành). Ở đây chữ “chi” trong từ linh chi có âm đọc gần giống với từ “si” (đần độn), từ âm suy ra nghĩa, nên dùng “chi” hay “si”. Chúc người khác đần độn hoặc mong bản thân mình đần độn, dường như không có chút hợp lý và logic nào, nhưng trên thực tế, lấy linh chi ngụ ý đần độn, xu thế này hoàn toàn thống nhất với ngụ ý mạnh khỏe trường thọ. “Thông minh lanh lợi bất như si” hoàn toàn giống với thói quen đặt tên xấu trong cách đặt tên truyền thống, đã phản ánh nhân cách và tư duy logic của người Trung Hoa ở những mức độc khác nhau, cùng phản ánh tín ngưỡng dân gian trái ngược và thống nhất của dân chúng.

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,

Cùng Danh Mục

Bình Luận Facebook

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>