Rùa – Rùa thiêng gieo quẻ, thần quy trường thọ

Rùa là một loài động vật sống dưới nước, đặc điểm của nó là: bụng và lưng đều có mai cứng, đầu đuôi và tứ chi có thể co vào trong mai, chịu được đói khát, sống rất lâu. Hàm nghĩa văn hóa và ngụ ý cát tường của rùa chính được phát triển từ những đặc tính sinh vật này.

hm080 rua thach anh den Rùa – Rùa thiêng gieo quẻ, thần quy trường thọ

Mai rùa dùng để xem bói, có lẽ điều này ai ai cũng biết. Mai rùa có vân, gọi là “quy văn” (vân rùa). Hà đồ Lạc thư là những đồ hình thần bí, trong đó Hà đồ là “long đồ”, Lạc thư là “quy thư” (sách rùa), cũng chính là hoa văn trên mai rùa. Loại hoa văn này ẩn chứa những nội dung bí mật khó đoán, thời cổ xưa người ta đốt mai rùa để xem bói, chính là xem những vết nứt của nó để dự đoán cát hung. Hơn nữa vì rùa sống thọ nên nhiều kinh nghiệm, có thể nhìn vào quá khứ biết được tương lai, dùng để xem bói đương nhiên rất linh nghiệm. Ngoài ra sự xuất hiện của linh quy còn liên quan tới chính trị tốt xấu, thâm chí dần dần trở thành tượng trưng cho ngôi vua, gần giống với rồng; Tượng rùa đồng đã trở thành vật báu của Trung Hoa, gần giống với chiếc đỉnh. Trong sách cổ đã từng nói: “Rùa và đỉnh, là vật báu quốc gia, ví với địa vị đế vương”.

Nội hàm văn hóa nổi bật nhất của rùa, là được người ta coi là vật tượng trưng cho trường thọ. Tương truyền rùa đều sống được trên một trăm năm, còn tuổi thọ của rùa thần có thể lên tới mấy trăm năm. Nên người ta thường dùng từ “quy linh” (tuổi rùa) để ví với tuổi tác cao, dùng “quy niên” (tuổi rùa) để chúc trường thọ. Tuổi thọ trăm năm mới chỉ là rùa bình thường, còn rùa thần, linh quy còn sống lâu hơn nhiều. Nhiệm Phưởng thời Tấn trong cuốn “Thuận dị ký” có viết: “Rùa sống ba ngàn năm mọc lông; thọ năm ngàn năm, trở thành rùa thần; thọ vạn năm, biến thành linh quy”. Cuốn “Thủy kinh chú” cũng viết rùa nghìn tuổi có thể nói chuyện.

rua mien dien S118 1 01 Rùa – Rùa thiêng gieo quẻ, thần quy trường thọ

Rùa là linh vật cát tường, có phạm vi ứng dụng vô cùng rộng rãi. Hoặc thể hiện trên đồ vật, hoặc thể hiện thông qua điêu khắc, hoặc thể hiện bằng hình ảnh, và cả lời nói chữ viết nữa. Nuôi rùa, Thưởng ngoạn rùa, là phong tục đã có thời xa xưa, và vẫn tồn tại đến ngày nay. Hình tượng rùa tạo nên thông qua điêu khắc, đúc, như trong điện Thái Hòa ở Bắc Kinh có bức tượng rùa và hạc, dụng ý là cầu chúc đất nước trường tồn; hình tượng rùa còn chạm khắc trên những vật dụng khác, như con dấu, gương đồng, trong đó phần lớn được đúc thành hình con rùa. Vì vậy mà cổ nhân coi rùa là biểu tượng của trường thọ, nên khi đặt tên cũng dùng rùa, như “Quy Niên” là một tên gọi thường gặp điển hình trong thời cổ đại. Lại dùng “quy linh” ví với người trường thọ. Hoặc kết hợp với từ “hạc toán” để được từ “quy linh hạc toán”, là một từ chúc thọ.

Có thể nhìn thấy hình ảnh của rùa trong tranh ảnh, đồ dùng học tập, đồ dùng gia đình, kiến trúc…Tranh cát tường có “quy hạc tề linh”.

Trong lịch sử văn hóa Trung Hoa, không phải lúc nào rùa cũng được coi trọng, vào thời đầu Đường Tống, rùa đã trở thành từ để chửi người khác. Nguyên nhân vì rùa có đặc tính rụt đầu lại khi gặp nguy hiểm. Thế nhưng, cổ nhân cũng đã nghĩ ra cách giải thích tích cực cho đặc tính “rụt”, gọi là “quy tàng lục”, “quy tàng” (ngụ ý chỉ người tài không để lộ tài năng tránh tai họa). Sau này dùng rùa thu mình ví với việc không xuất đầu lộ diện đề phòng sai sót, đây cũng có thể được coi là ngụ ý cát tường của rùa.

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,

Cùng Danh Mục

Bình Luận Facebook

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>